Objawy alergii a psychika

Przewlekłe kichanie, kaszel, zatkany nos i świąd oczu to coś więcej niż fizyczna niedogodność. Objawy te utrudniają sen, wpływają na koncentrację i pogarszają jakość życia. Zmęczenie, rozdrażnienie, problemy ze snem i ograniczenia społeczne mogą prowadzić do obniżenia nastroju, a nawet stanów depresyjnych.

Dodatkowo, u części pacjentów występuje tzw. „zespół zmęczenia alergicznego” – przewlekłe uczucie znużenia, które nie ustępuje mimo odpoczynku. Dotyczy to szczególnie osób z całoroczną alergią na roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt czy pleśnie.

Jesienna specyfika

Jesienią do głosu dochodzą alergie na:

• roztocza kurzu domowego (nasila się problem w zamkniętych, ogrzewanych pomieszczeniach),
• pleśnie (rozwijające się w wilgotnych miejscach – łazienki, piwnice, sterty liści),
• sierść zwierząt (więcej czasu spędzamy w domu z pupilem, mniej wietrzymy mieszkania).

Zamknięcie się w czterech ścianach często oznacza też mniejszy kontakt ze światłem dziennym, co może nasilać objawy depresji sezonowej (SAD – Seasonal Affective Disorder), która współistnieje z alergią u części pacjentów.

Alergia a stres – błędne koło

Stres psychiczny może pogarszać przebieg chorób alergicznych, a nasilenie objawów alergii z kolei może prowadzić do dalszego stresu i frustracji. To swoiste błędne koło, które trudno przerwać bez świadomego zarządzania emocjami i zdrowiem psychicznym.

Osoby z alergicznym nieżytem nosa lub AZS mogą częściej zgłaszać objawy depresji i lęku. U dzieci z alergiami obserwuje się zwiększoną drażliwość i trudności emocjonalne, zwłaszcza gdy objawy są przewlekłe i niedostatecznie leczone.

Jak wspierać psychikę alergika jesienią?

1. Leczenie objawów – podstawa samopoczucia

Dobrze dobrane leczenie (leki przeciwhistaminowe, odczulanie, unikanie alergenów) znacznie poprawia komfort psychiczny. Warto skonsultować się z alergologiem, jeśli standardowe leczenie nie przynosi efektów.

2. Wietrzenie pomieszczeń i kontrola alergenów

Regularna wymiana powietrza i oczyszczacze powietrza zmniejszają stężenie alergenów. To może poprawić jakość snu, koncentrację i zmniejszyć poranne dolegliwości.

3. Aktywność fizyczna i kontakt ze światłem

Krótki spacer w ciągu dnia, nawet przy pochmurnej pogodzie, wspiera produkcję serotoniny i melatoniny – hormonów ważnych dla nastroju i snu. Światło dzienne to naturalny regulator rytmu dobowego – warto wykorzystać każdą chwilę na świeżym powietrzu.

4. Rozmowa i wsparcie psychiczne

Czasem warto porozmawiać z bliskimi lub specjalistą – obciążenie chorobą przewlekłą, jaką jest alergia, może prowadzić do wypalenia emocjonalnego. Dla dzieci i nastolatków pomocne może być wsparcie pedagoga lub psychologa szkolnego.

5. Dbanie o rytm dobowy i zdrową rutynę

Regularne godziny snu, zdrowa dieta, nawodnienie i ograniczenie ekranów wieczorem mogą znacząco poprawić kondycję psychiczną. Warto unikać używek (np. kofeiny czy alkoholu), które zaburzają sen i pogłębiają objawy zmęczenia.

Warto pamiętać o sobie

Jesień nie musi oznaczać spadku energii i pogorszenia samopoczucia. Choć dla alergików ten okres bywa trudny, możliwe jest złagodzenie objawów i poprawa jakości życia – również sfery psychicznej. Kluczem jest kompleksowe podejście: leczenie, świadomość wpływu alergii na psychikę i codzienne rytuały wspierające dobrostan.

Bibliografia

1. Buczyłko K., Psychika a alergia. Centrum Alergologii. Źródło dostępne on-line: https://www.centrum-alergologii.lodz.pl/113-psychika-a-alergia [20.06.2025].
2. Goodwin R.D. et al.: Impact of allergy treatment on the association between allergies and mood and anxiety in a population sample. „Clinial and Experimental Allergy” 2012/12, 42, 1765-1771.
3. Walkiewicz G., Sobolczyk M., Pawliczak R.: Alergiczny nieżyt nosa a zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego. „Alergologia Polska” 2020, 7, 2, 88-92.

Copyright by UCB/VEDIM 2025. Wszystkie prawa zastrzeżone. Data oprac. 2025 11 PL-ZI-2500032