Dziecko z alergią w grupie rówieśniczej

Dla wielu dzieci przedszkole i szkoła to pierwsze miejsce konfrontacji ze światem „innych zasad”. Alergik nie może zjeść tortu urodzinowego kolegi, nie siada na dywanie pełnym kurzu lub nie bierze udziału w zajęciach plenerowych w czasie pylenia. Taka odmienność, jeśli nie zostanie dobrze wytłumaczona przez dorosłych, może być powodem żartów, niezręczności lub wręcz wykluczenia z grupy.

Co gorsza, niektóre dzieci zaczynają ukrywać objawy lub ryzykować spożycie zakazanych produktów, byle tylko „nie odstawać”. To zjawisko bywa wzmacniane przez brak wsparcia emocjonalnego ze strony nauczycieli lub nieświadomych problemu rodziców rówieśników.

Stygmatyzacja – objawy i skutki

Stygmatyzacja może przybierać formy subtelne („Nie możesz się bawić, bo masz te swoje leki”), ale i bardziej jawne – np. izolację podczas wspólnych posiłków, zawstydzanie, wyśmiewanie objawów (kichanie, kaszel, zmiany skórne). Dziecko może przez to:

• czuć się gorsze, inne, „problematyczne”,
• unikać mówienia o swojej chorobie,
• mieć zaniżoną samoocenę,
• przeżywać lęk społeczny lub wycofanie,
• nie stosować się do zaleceń zdrowotnych (co może być niebezpieczne!).

Jak temu przeciwdziałać? Rola nauczycieli i rodziców

1. Edukacja całej grupy

Zamiast unikać tematu warto go oswajać. Nauczyciele mogą przeprowadzić krótkie zajęcia o różnicach w jedzeniu, wrażliwości na pyłki czy potrzebie leków ratunkowych. Ważne, by podkreślić, że alergia to nie „widzimisię” – to stan zdrowia, który wymaga wsparcia grupy.

2. Współpraca z rodzicami

Rodzice alergika powinni czuć się partnerami w edukacji placówki. Warto wspólnie ustalić:

• jak postępować w razie kontaktu z alergenem,
• kto zna objawy i ma dostęp do leków (np. adrenaliny),
• jak mówić o alergii innym dzieciom i ich rodzicom.

3. Budowanie empatii

Można wykorzystać bajki terapeutyczne, rozmowy o różnicach czy prace plastyczne pokazujące, że każde dziecko czegoś potrzebuje. Alergia to świetny punkt wyjścia do nauki o uważności na potrzeby innych.

4. Dbanie o język

Zarówno dzieci, jak i dorośli powinni unikać etykiet typu „uczulony”, „ten chory” czy „ten, co zawsze ma problemy z jedzeniem”. Lepiej mówić: „Paweł musi uważać na niektóre produkty, dlatego ma swoje jedzenie” – krótko, rzeczowo, z szacunkiem.

Kiedy warto włączyć specjalistów?

Jeśli dziecko sygnalizuje niechęć do chodzenia do szkoły, ukrywa objawy lub pojawiają się oznaki wykluczenia, warto porozmawiać z psychologiem szkolnym. Pomocne mogą być także warsztaty dla kadry pedagogicznej z zakresu zdrowia psychicznego dzieci z chorobami przewlekłymi.

Podsumowanie

Dziecko z alergią nie powinno czuć się „inne” – powinno czuć się zaopiekowane i akceptowane. To możliwe tylko wtedy, gdy środowisko – rodzina, nauczyciele, rówieśnicy – ma wiedzę i gotowość do wspierania. O alergii trzeba mówić otwarcie, mądrze i empatycznie – dla dobra całej grupy.

Bibliografia

1. Cummings A. J. et al.: The psychosocial impact of food allergy and food hypersensitivity in children, adolescents and their families: A review. „Allergy” 2010/02, 65(8):933-45.
2. Deschildre A. et al.: Towards a common approach for managing food allergy and serious allergic reactions (anaphylaxis) at school. GA²LEN and EFA consensus statement. „Clinical and Translational Allergy” 2024/12, 29;15(1):e70013.
3. Łukasik R. i in.: Problematyka funkcjonowania dziecka z chorobą przewlekłą w szkole. „Problemy Pielęgniarstwa” 2014/02, 4;21.

Copyright by UCB/VEDIM 2025. Wszystkie prawa zastrzeżone. Data oprac. 2025 09 PL-ZI-2500030